Sharing = κλεμμένο;

Παρατηρώ την εξής λεπτομέρεια: όταν φίλοι στο Facebook αντιγράφουν κάτι από την ροή κάποιου άλλου, συχνά αφήνουν σχόλιο του τύπου «Στο κλέβω» ή «κλεμμένο από τον τάδε». Δηλώνουν με τον τρόπο αυτό ότι κάνουν μοίρασμα / sharing δηλαδή του περιεχομένου, την ενέργεια δηλαδή που είναι η ουσία των social μύδια. Δεν πρόκειται περί κλοπής!

Γιατί αυτή η γλωσσική χρήση;

Δεν μας πάει καλά σημασιολογικά το «μοιράζομαι»; Ή αισθανόμαστε τύψεις επειδή δήθεν «κλέβουμε» την ιδέα του άλλου; Ποιος μας έμαθε αυτό τον τρόπο σκέψης, αν υποθέσουμε ότι πρόκειται για τρόπο σκέψης και όχι για γλωσσικό αντανακλαστικό.

Θα το ψάξω και θα γράψω.

Τα προσωπικά δεδομένα των «φίλων» μου στο Facebook και γιατί ίσως τελικά να φύγω από εκεί

Η εφαρμογή λέγεται Today calendar, ζει μέσα στο Facebook και δημιουργεί ένα ημερολόγιο με τις γιορτές και τα γενέθλια των Facebook–«φίλων» σου. Είναι κάτι αντίστοιχο με το Social Caddy δηλαδή, ένα είδος ηλεκτρονικού προσωπικού γραμματέα που σου θυμίζει τα γενέθλια και τις γιορτές των «φίλων» σου για να «γίνεις καλύτερος φίλος». Το Today Calendar περιορίζει τον κύκλο της δραστηριότητας του στο Facebook και μαζεύει όλες τις πληροφορίες που οι «φίλοι» σου έχουν προσθέσει στους λογαριασμούς τους σε ένα πινακάκι. Να πως μοιάζει ο πίνακας που δημιουργεί:

Firefox

Μέχρι εδώ όλα καλά. Το πινακάκι μένει στο profile μου και οι «φίλοι» μου δεν έχουν πρόσβαση σε αυτό. Όποτε θέλω να τσεκάρω μια ημερομηνία, ρίχνω μια ματιά και όντως, έχω γίνει ένας καλύτερος «φίλος».

Μια επιπλέον λειτουργία της εφαρμογής είναι η δημιουργία ενός ημερολογίου για όλο το έτος, με σημειωμένες μέσα τις γιορτές και τα γενέθλια των φίλων. Ο σύνδεσμος που το δημιουργεί φαίνεται στο επάνω μέρος της παραπάνω σελίδας. Η εφαρμογή συνθέτει μια φωτογραφία για κάθε μήνα και την τοποθετεί σε ένα άλμπουμ που δημιουργεί για αυτό το σκοπό μέσα στον λογαριασμό μου (μέσα στο Facebook δηλαδή).

Η ιδέα μου ακούστηκε καλή, μια που θα μπορούσα να τυπώσω το ημερολόγιο και να το βάλω στο γραφείο μου – έτσι σίγουρα δεν θα ξεχνούσα τίποτε. Κλίκαρα, λοιπόν, τον σύνδεσμο και μεταξύ των άλλων επιλογών υπήρχαν και οι ακόλουθες:

Facebook Today Calendar settings

Είμαι 100% βέβαιος ότι στην ερώτηση «Ποιος θα μπορεί να βλέπει το ημερολόγιο» διάλεξα την επιλογή «Μόνο εγώ», μια που αυτός ήταν ο στόχος μου. Άφησα όμως το κουμπάκι «Μάρκαρε τους φίλους στις φωτογραφίες του ημερολογίου» («Tag friends in the photos of the calendar») τσεκαρισμένο· τώρα που το ξανασκέφτομαι, ενώ ξέρω τι ακριβώς είναι και κάνει το «Tag a friend» σε μια φωτογραφία και το χρησιμοποιώ συχνά, δεν πολυσκέφτηκα όταν το άφησα τσεκαρισμένο (για τους μη χρήστες του Facebook, όταν μαρκάρω σε μια φωτογραφία που ανεβάζω εγώ στο Facebook το όνομα ενός «φίλου» μου, ο «φίλος» και, συνήθως, όλοι οι «φίλοι» του «φίλου» μου, αποκτούν πρόσβαση σε αυτή τη φωτογραφία). Είμαι όμως βέβαιος πάλι ότι στο άλμπου με με τις φωτογραφίες που δημιουργήθηκε επέλεξα την επιλογή «Ορατό μόνο σε μένα»:

Privacy settings

Διπλοτσέκαρα με άλλα λόγια την επιλογή που είχα κάνει στην πρώτη οθόνη.

Η εφαρμογή πήρε μερικά λεπτά αλλά τελικά φόρτωσε τις φωτογραφίες στο άλμπουμ και όντως το αποτέλεσμα ήταν όπως το περίμενα και με άφησε ικανοποιημένο. Αυτό που δεν με άφησε ικανοποιημένο, είναι ότι μετά από μερικά λεπτά άρχισαν να φτάνουν σχόλια και Likes από τους φίλους μου – και αυτό ενώ εγώ είχα την εντύπωση ότι το άλμπουμ ήταν ορατό μόνο σε μένα. Ευτυχώς τα σχόλια ήταν θετικά: η εφαρμογή άρεσε σε «φίλους» μου, ίσως επειδή – επιτέλους – δεν θα ξεχνούσα πλέον γιορτές και γενέθλια.

«Όλα καλά κι όλα ωραία», θα μου πεις, φίλε μου, γιατί γράφεις τότε αυτό το ποστ και μας πρήζεις;

Ο λόγος είναι ότι πιστεύω πως η ημερομηνία γεννήσεως και το πόσω χρονών είναι κάποιος (η εφαρμογή αυτόματα υπολογίζει την ηλικία των φίλων) είναι προσωπικά δεδομένα και καμμιά δουλειά δεν έχουν να είναι ορατά σε όλους, έστω και σε «φίλους», με τέτοιο μαζικό τρόπο. Που ξέρω εγώ ότι οι άνθρωποι αυτοί θέλουν την πληροφορία τους ορατή για τρίτους; Αρκεί το ότι η ίδιοι έχουν επιλέξει να είναι η πληροφορία τους ορατή στον λογαριασμό τους για τους «φίλους» τους;

Εγώ πάντως αφού έβγαλα στη φόρα τα δεδομένα ορατά για όλους τους «φίλους» μου αισθάνθηκα άσχημα και αφαίρεσα το μαρκάρισμα με τα ονόματα των φίλων μου από τις φωτογραφίες του ημερολογίου. Ίσως μάλιστα αφαιρέσω και τις φωτογραφίες αυτές καθαυτές, αφού το σκεφτώ λίγο περισσότερο.

Τι έμαθα από αυτή την γκάφα;

1) Ότι τελικά είμαι ασυνεπής μεταξύ αυτού που πιστεύω για προσωπικα δεδομένα και της πρακτικής μου στο Facebook. Και εγώ ο ίδιος έχω βγάλει στη φόρα την ημερομηνία γέννησής μου στο Facebook (χωρίς το έτος), για τους «φίλους» μου μόνο (και όχι για όλους ή και για τους «φίλους των φίλων» όπως μου προσφέρει το Facebook). Θα έβαζα ποτέ την ημερομηνία γέννησής μου στην πόρτα του γραφείου μου; Αποκλείεται. Την βγάζω στην φόρα στο Facebook, επειδή και άλλοι το κάνουν και γενικά επειδή εκεί κάτι τέτοιο θεωρείται OK (κάτι σαν «consensus terrorism» που έλεγε και ο Douglas Coupland στο Generation X).

2) Ανεξάρτητα από το γιατί έγινε η γκάφα (αν είναι λάθος του Facebook ή δικό μου ή της εφαρμογής), αποδείχτηκε ότι αν και ήξερα τι σημαίνουν οι διαφορετικές επιλογές, δεν το πολυσκέφτηκα ούτε το έψαξα πολύ για το αν θα εμφανιστούν και που αυτά που θεωρώ προσωπικά δεδομένα των φίλων μου. Θεωρώ τον εαυτό μου καλό ως πολύ καλό χρήστη ψηφιακών τεχνολογιών αλλά ήμουν μάλλον τεμπέλης ή απρόσεχτος. Στην ουσία με το να αφήσω την επιλογή για μαρκάρισμα των φίλων μου στις φωτογραφίες βοήθησα αυτόν που έφτιαξε την εφαρμογή μια που υπενθύμισα έτσι την ύπαρξή της στους φίλους μου. Αυτός που έφτιαξε την εφαμογή πουλά μάλιστα τυπωμένα τα ημερολόγια που φτιάχνουν οι χρήστες της. Αφήνοντας τον να έχει πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των φίλων μου, του έδωσα δηλαδή το δικαίωμα να βγάλει, πιθανώς, κάποιο κέρδος από αυτά.

3) Επιβεβαιώθηκε αυτό που έχω παρατηρήσει και με άλλη ευκαιρία για την συμπεριφορά μου (και των «φίλων» μου) στο Facebook. Αφήνουμε πληροφορίες να γίνονται γνωστές που κανονικά, εκτός ψηφιακής πλατφόρμας, θα κρατούσαμε για τον εαυτό μας ή θα μοιραζόμασταν με πολύ λίγους και καλούς φίλους (χωρίς εισαγωγικά).
Ανάμεσα στους εκατόν τόσους φίλους μου είναι πρώην φοιτητές μου, άνθρωποι που έχω γνωρίσει επιφανειακά σε συνέδρια, πραγματικοί πολύ καλοί μου φίλοι κτλ. Υποθέτω ότι οι περισσότεροι χρήστες του Facebook έχουν πάνω κάτω την ίδια διαστρωμάτωση «φίλων». Παρ᾽ όλα αυτά, αφήνω σχόλια μάλλον προσωπικού χαρακτήρα σε πραγματικούς φίλους (χωρίς εισαγωγικά) που τα βλέπουν όλοι οι «φίλοι» μου, χωρίς αυτό να με ενοχλεί, ενώ σίγουρα δεν θέλω ένας πρώην φοιτητής μου να ξέρει τι πλάκες κάνω με έναν κολλητό μου. Και το κάνω επειδή το κάνουν όλοι και θεωρείται χιπ, ή επειδή βαριέμαι κάθε φορά να σκέφτομαι τι γράφω και να προσαρμόζω τις επιλογές ιδιωτικότητάς μου. Και αυτό το ξέρουν αυτοί που φτιάχνουν το Facebook, ότι δηλαδή το αυθόρμητο της υπόθεσης χάνεται αν σκεφτείς να αλλάξεις επιλογές ιδιωτικότητας και ίσως τότε σβήσεις αυτό που έγραψες, όπως το ξέρουν και αυτοί που φτιάχνουν εφαρμογές όπως το «Today Calendar», κάτι που αποδείχτηκε από την γκάφα μου. Και επειδή όλοι τελικά κάνουμε το ίδιο, το Facebook συλλέγει ιδιωτικά δεδομένα και αποκομίζει κέρδος από αυτά.

Το κακό είναι ότι το ξέρω και εγώ, και γιαυτό ίσως πρέπει τελικά να φύγω από το Facebook. Για να δούμε αν θα τα καταφέρω.